#: locale=pl ## Media ### Title panorama_957BF894_8521_1190_41D9_868A099E8FA9.label = 1 panorama_957AD081_8521_1073_41D5_BD9B77FE58B3.label = 10 panorama_957A294B_8521_10F0_41DC_7D9F36454FC1.label = 11 panorama_957A32AB_8521_31B0_41DC_F7A4E329E81C.label = 12 panorama_9585AB85_8521_3070_41D1_086075C42456.label = 13 panorama_9585B44F_8521_10F0_41CC_652FCFF2236D.label = 14 panorama_9585DD19_8521_1093_41D8_4B7864C84361.label = 15 panorama_9585D590_8521_7390_41DE_3620E89401DA.label = 16 panorama_94D010CC_8521_71F0_41CE_5AEB9D5BC447.label = 2 panorama_957A9C88_8521_7071_418A_B04CE95995D2.label = 3 panorama_957A4214_8521_3090_41B1_C3C49EE654DE.label = 4 panorama_9584C7EB_8521_1FB0_41D3_DB60518EF28E.label = 5 panorama_957BAB74_8521_3091_41E0_367CF0BC8248.label = 6 panorama_957A2461_8521_10B0_41DA_D9FFD9FEC011.label = 7 panorama_957A7D8E_8521_1071_41D9_01873D9E9535.label = 8 panorama_957AF6DE_8521_F191_41C6_02A7B26A05D8.label = 9 ## Popup ### Body htmlText_B3E24111_A0CC_F5BF_41E0_0ED4363F51E2.html =
Ambona została wykonana podczas przebudowy kościoła zakończonej w 1912 roku przez firmę Stolarstwo Artystyczne Hanela z Nowego Jiczyna. Zachowane rachunki parafialne odnotowują wspólną zapłatę za wykonanie ołtarza i ambony.
Drewniana ambona współgra z pozostałymi elementami historycznego wyposażenia wnętrza.
W luterańskim nabożeństwie zajmuje szczególne miejsce jako miejsce zwiastowania Słowa Bożego.
htmlText_B3A6FDED_A0FC_6C67_41AE_F61E2B127319.html =
Ambona została wykonana podczas przebudowy kościoła zakończonej w 1912 roku przez firmę Stolarstwo Artystyczne Hanela z Nowego Jiczyna. Zachowane rachunki parafialne odnotowują wspólną zapłatę za wykonanie ołtarza i ambony.
Drewniana ambona współgra z pozostałymi elementami historycznego wyposażenia wnętrza.
W luterańskim nabożeństwie zajmuje szczególne miejsce jako miejsce zwiastowania Słowa Bożego.
htmlText_B29FFA22_A0FD_979D_41E1_9FEF36385B3C.html =
Ambona została wykonana podczas przebudowy kościoła zakończonej w 1912 roku przez firmę Stolarstwo Artystyczne Hanela z Nowego Jiczyna. Zachowane rachunki parafialne odnotowują wspólną zapłatę za wykonanie ołtarza i ambony.
Drewniana ambona współgra z pozostałymi elementami historycznego wyposażenia wnętrza.
W luterańskim nabożeństwie zajmuje szczególne miejsce jako miejsce zwiastowania Słowa Bożego.
htmlText_B3E4B2DF_A0FC_94A3_41D5_A28A6B480E4B.html =
Ambona została wykonana podczas przebudowy kościoła zakończonej w 1912 roku przez firmę Stolarstwo Artystyczne Hanela z Nowego Jiczyna. Zachowane rachunki parafialne odnotowują wspólną zapłatę za wykonanie ołtarza i ambony.
Drewniana ambona współgra z pozostałymi elementami historycznego wyposażenia wnętrza.
W luterańskim nabożeństwie zajmuje szczególne miejsce jako miejsce zwiastowania Słowa Bożego.
htmlText_B27A9FD3_A0F4_ACA3_41E1_D25C8B8C78C0.html =
Centralne miejsce w części ołtarzowej zajmuje obraz przedstawiający Ostatnią Wieczerzę. Po jego bokach znajdują się rzeźby apostołów Piotra i Pawła.
Wyposażenie części ołtarzowej ma złożoną historię. Źródła różnie datują sam ołtarz, natomiast z zachowanych dokumentów wiadomo, że podczas wielkiej przebudowy kościoła w 1912 roku prace przy ołtarzu wykonywała firma Stolarstwo Artystyczne Hanela z Nowego Jiczyna.
Nie udało się jednoznacznie ustalić autora ani dokładnego czasu powstania obrazu „Ostatnia Wieczerza”, dlatego pozostaje on jednym z elementów wyposażenia kościoła, którego historia wymaga dalszych badań.
htmlText_B166379F_A0D4_9CA4_41DE_AA4A0CA080C0.html =
Centralne miejsce w części ołtarzowej zajmuje obraz przedstawiający Ostatnią Wieczerzę. Po jego bokach znajdują się rzeźby apostołów Piotra i Pawła.
Wyposażenie części ołtarzowej ma złożoną historię. Źródła różnie datują sam ołtarz, natomiast z zachowanych dokumentów wiadomo, że podczas wielkiej przebudowy kościoła w 1912 roku prace przy ołtarzu wykonywała firma Stolarstwo Artystyczne Hanela z Nowego Jiczyna.
Nie udało się jednoznacznie ustalić autora ani dokładnego czasu powstania obrazu „Ostatnia Wieczerza”, dlatego pozostaje on jednym z elementów wyposażenia kościoła, którego historia wymaga dalszych badań.
htmlText_B315060F_A0CC_9FA3_41DD_056DC7EFE1EA.html =
Centralne miejsce w części ołtarzowej zajmuje obraz przedstawiający Ostatnią Wieczerzę. Po jego bokach znajdują się rzeźby apostołów Piotra i Pawła.
Wyposażenie części ołtarzowej ma złożoną historię. Źródła różnie datują sam ołtarz, natomiast z zachowanych dokumentów wiadomo, że podczas wielkiej przebudowy kościoła w 1912 roku prace przy ołtarzu wykonywała firma Stolarstwo Artystyczne Hanela z Nowego Jiczyna.
Nie udało się jednoznacznie ustalić autora ani dokładnego czasu powstania obrazu „Ostatnia Wieczerza”, dlatego pozostaje on jednym z elementów wyposażenia kościoła, którego historia wymaga dalszych badań.
htmlText_B101C2EA_A0F4_B46C_41DD_52948680520C.html =
Historia ewangelików w Jaworzu sięga XVI wieku. Istniała tu wówczas parafia ewangelicka oraz drewniany kościół. W okresie kontrreformacji, 17 kwietnia 1654 roku, kościół został ewangelikom odebrany. Przez kolejne dziesięciolecia miejscowa społeczność ewangelicka pozostawała bez własnego kościoła.
Sytuację zmieniło ogłoszenie przez cesarza Józefa II Patentu Tolerancyjnego w 1781 roku. Ówczesny właściciel Jaworza Jerzy Ludwik Laschowski przekazał parcelę pod budowę Domu Modlitwy, szkoły i plebanii oraz znaczną część potrzebnych materiałów. 12 marca 1782 roku poświęcono miejsce pod budowę, którą ukończono w 1786 roku. Jaworzański Dom Modlitwy był pierwszym budynkiem przeznaczonym dla ewangelików wzniesionym w Księstwie Cieszyńskim po ogłoszeniu Patentu Tolerancyjnego.
Początkowo, zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami, Dom Modlitwy nie posiadał wieży. Wybudowano ją dopiero w latach 1851–1852. W wieży umieszczono między innymi dzwon ufundowany już w 1794 roku.
Obecny wygląd kościoła jest w dużej mierze rezultatem przebudowy przeprowadzonej w latach 1909–1912 według projektu Ludwika Kametza z Cieszyna. Powiększono wówczas budynek, przekształcono jego wnętrze oraz część ołtarzową i wykonano nowe elementy wyposażenia. Przebudowany kościół został poświęcony 1 listopada 1912 roku. Umieszczone nad wejściem daty 1782–1912 przypominają o dwóch ważnych etapach jego historii.
Wnętrze kościoła zachowało charakterystyczne empory oraz wyposażenie pochodzące z różnych okresów jego historii. Dzisiejszy budynek łączy więc XVIII-wieczny Dom Modlitwy z przekształceniami dokonanymi w XIX i na początku XX wieku.
htmlText_B11F209F_A0CC_B4A3_41E3_2D2027803CAD.html =
Najstarszy dzwon związany z jaworzańskim kościołem został ufundowany w 1794 roku przez barona Arnolda Saint-Genois d’Anneaucourt.
Dzwon odlany został przez Jerzego Knoblocha z Cieszyna. Zdobią go herby rodów Nałęcz-Laschowskich oraz Saint-Genois d’Anneaucourt, związanych z historią Jaworza.
Powstał jeszcze w czasach, gdy ewangelicki Dom Modlitwy nie posiadał wieży. Po jej wybudowaniu w latach 1851–1852 został w niej umieszczony. W 1862 roku dołączyły do niego dwa kolejne dzwony.
Najstarszy dzwon jest więc jednym z zachowanych elementów bezpośrednio łączących obecny kościół z XVIII-wieczną historią jaworzańskiego zboru.
htmlText_B32BC18B_A0D4_F4AC_41BA_186D2D85D348.html =
Najstarszy dzwon związany z jaworzańskim kościołem został ufundowany w 1794 roku przez barona Arnolda Saint-Genois d’Anneaucourt.
Dzwon odlany został przez Jerzego Knoblocha z Cieszyna. Zdobią go herby rodów Nałęcz-Laschowskich oraz Saint-Genois d’Anneaucourt, związanych z historią Jaworza.
Powstał jeszcze w czasach, gdy ewangelicki Dom Modlitwy nie posiadał wieży. Po jej wybudowaniu w latach 1851–1852 został w niej umieszczony. W 1862 roku dołączyły do niego dwa kolejne dzwony.
Najstarszy dzwon jest więc jednym z zachowanych elementów bezpośrednio łączących obecny kościół z XVIII-wieczną historią jaworzańskiego zboru.
htmlText_B16E3670_A0D5_9C7D_41E0_E028FAE6D6D0.html =
Obecne organy zostały wykonane w 1912 roku przez renomowaną firmę Gebrüder Rieger z Jägerndorfu, dzisiejszego Krnova w Czechach. Instrument otrzymał numer opus 1854.
Organy zamówiono w związku z przebudową kościoła. Kosztowały 12 302 korony i zostały poświęcone 1 listopada 1912 roku wraz z przebudowanym budynkiem.
Instrument posiada 25 głosów, dwa manuały i pedał oraz pneumatyczną trakturę gry i rejestrów. Zachował się również miech z możliwością ręcznego kalikowania.
Organy od ponad stu lat służą podczas nabożeństw, przede wszystkim towarzysząc śpiewowi zboru, ale pozwalają również na wykonywanie rozbudowanej literatury organowej.
htmlText_B34C81A4_A0F4_B4E4_41D8_4841727C0C1C.html =
Podczas remontu kościoła prowadzonego w latach 2009–2010 na jego północnej i południowej elewacji odsłonięto dwa historyczne przedstawienia herbowe.
Herby zostały umieszczone na budynku podczas przebudowy w 1912 roku. Po ich ponownym odkryciu, w uzgodnieniu z konserwatorem zabytków, zostały odrestaurowane i pozostawione na elewacji.
Są dziś jednym z zachowanych śladów historii kościoła i przypominają o realiach politycznych oraz historycznych, w których na początku XX wieku kształtowała się jego obecna forma.
htmlText_B101ED80_A0F3_AC9C_41CB_C47A17F60709.html =
Podczas remontu kościoła prowadzonego w latach 2009–2010 na jego północnej i południowej elewacji odsłonięto dwa historyczne przedstawienia herbowe.
Herby zostały umieszczone na budynku podczas przebudowy w 1912 roku. Po ich ponownym odkryciu, w uzgodnieniu z konserwatorem zabytków, zostały odrestaurowane i pozostawione na elewacji.
Są dziś jednym z zachowanych śladów historii kościoła i przypominają o realiach politycznych oraz historycznych, w których na początku XX wieku kształtowała się jego obecna forma
htmlText_B1B59482_A0FC_FC9D_41DA_E2B2287F5609.html =
Wzdłuż bocznych ścian kościoła znajdują się empory połączone z emporą muzyczną. Ich układ był zmieniany i rozbudowywany podczas kolejnych przebudów kościoła.
Empory pozwalały pomieścić większą liczbę uczestników nabożeństw bez konieczności znacznego zwiększania powierzchni budynku. Są charakterystycznym elementem wielu historycznych kościołów ewangelickich.
Ich obecność podkreśla również wspólnotowy charakter luterańskiego nabożeństwa, w którym ważne miejsce zajmuje wspólny śpiew zboru.
htmlText_B202F1A8_A0CD_94ED_41D3_0E78B0AAB66E.html =
Wzdłuż bocznych ścian kościoła znajdują się empory połączone z emporą muzyczną. Ich układ był zmieniany i rozbudowywany podczas kolejnych przebudów kościoła.
Empory pozwalały pomieścić większą liczbę uczestników nabożeństw bez konieczności znacznego zwiększania powierzchni budynku. Są charakterystycznym elementem wielu historycznych kościołów ewangelickich.
Ich obecność podkreśla również wspólnotowy charakter luterańskiego nabożeństwa, w którym ważne miejsce zajmuje wspólny śpiew zboru.
htmlText_B15DFBD2_A0F3_94BD_41DC_A809E0775D17.html =
Wzdłuż bocznych ścian kościoła znajdują się empory połączone z emporą muzyczną. Ich układ był zmieniany i rozbudowywany podczas kolejnych przebudów kościoła.
Empory pozwalały pomieścić większą liczbę uczestników nabożeństw bez konieczności znacznego zwiększania powierzchni budynku. Są charakterystycznym elementem wielu historycznych kościołów ewangelickich.
Ich obecność podkreśla również wspólnotowy charakter luterańskiego nabożeństwa, w którym ważne miejsce zajmuje wspólny śpiew zboru.
htmlText_B1B69C28_A0CC_B3ED_41DB_F652C8C24FE5.html =
Wzdłuż bocznych ścian kościoła znajdują się empory połączone z emporą muzyczną. Ich układ był zmieniany i rozbudowywany podczas kolejnych przebudów kościoła.
Empory pozwalały pomieścić większą liczbę uczestników nabożeństw bez konieczności znacznego zwiększania powierzchni budynku. Są charakterystycznym elementem wielu historycznych kościołów ewangelickich.
Ich obecność podkreśla również wspólnotowy charakter luterańskiego nabożeństwa, w którym ważne miejsce zajmuje wspólny śpiew zboru.
### Title window_B3E5B10C_A0CC_F5A5_41E3_256BDFD89180.title = Ambona window_B3D8FDED_A0FC_6C67_41AD_3588C758C2A0.title = Ambona window_B29DAA22_A0FD_979D_41BE_ED82DED45242.title = Ambona window_B21AB2DF_A0FC_94A3_4196_88765555B746.title = Ambona window_B329218B_A0D4_F4AC_4189_9689CE0E74C5.title = Dzwon z 1794 roku window_B11CD09F_A0CC_B4A3_41BE_A4A22E9F3358.title = Dzwon z 1794 roku window_B20321A8_A0CD_94ED_41D0_FCC6B8B3DDC5.title = Empory window_B1B4AC28_A0CC_B3ED_41C1_3E27502DE620.title = Empory window_B1ABE482_A0FC_FC9D_41CC_5A40B9B53EBE.title = Empory window_B15BDBD2_A0F3_94BD_41CE_78333F0B1808.title = Empory window_B13FBD80_A0F3_AC9C_41DA_417693C41FCE.title = Herby na elewacji window_B34E819E_A0F4_B4A5_41CD_46F7D8512D9C.title = Herby na elewacji window_B13FE2EA_A0F4_B46C_41A5_2F486A9B76F7.title = Kościół Ewangelicko-Augsburski w Jaworzu window_B1681670_A0D5_9C7D_41B9_90267DFB0DCC.title = Organy window_B2788FD3_A0F4_ACA3_41D4_844647B218AF.title = Ołtarz window_B166779F_A0D4_9CA4_41D3_5C172BB62FDC.title = Ołtarz window_B317160F_A0CC_9FA3_41D0_4E6A2CF63A94.title = Ołtarz ## Skin ### Tooltip IconButton_138AC8EB_1C81_A718_41B9_C0E861AF42F4.toolTip = Fullscreen IconButton_138AC8EB_1C81_A718_41B9_C0E861AF42F4_mobile.toolTip = Fullscreen ## Tour ### Description ### Title tour.name = Kościół Jaworze